اولین ها در شطرنج ایران

اولین ها در شطرنج ایران
 
ملیت
تاریخ
نام
عنوان
 
2001
احسان قائم مقامی
اولین استاد بزرگ آقایان(ایران)
 
2004
شادی پریدر
اولین استاد بزرگ بانوان
 
2005
احسان قائم مقامی
دارنده بالاترين درجه بين المللي ايران2633
 
1378
شايسته قادر پور
اولین استاد بین المللی بانوان
 
1352
خسرو هرندي
اولین استاد بین المللی آقایان
 
1956
المپیاد مسکو
اولین تیم ملی ایران
 
1977
حسنقلی سالور
اولین داور بین المللی ایران
 
1335
یوسف صفوت
اولین قهرمان ایران
چکسلواکی
1886
ویلهلم اشتاینیتز
اولین قهرمان رسمی جهان
 
1392
احسان قائم مقامی
قهرمان فعلی مردان ایران
 
1392
آتوسا پورکاشیان
قهرمان فعلی بانوان ایران
نروژ
2013
ماگنوس کارلسن
قهرمان فعلی مردان جهان
چین
2013
ییفان هو
قهرمان فعلی زنان جهان
 
دیف
سال
قهرمان شطرنج ایران
1
1335
یوسف صفوت
2
1336
یوسف صفوت
3
1337
هوشنگ مشیان
4
1338
یوسف صفوت
5
1339
روبرت لاله زاریان
6
1340
تورج ابراهیمی
7
1341
مرتضی حمصیان
8
1342
منصور جلوه
9
1343
کیخسرو کهیایی
10
1344
یوسف صفوت
11
1345
محمدحسین فربود
12
1346
محمدحسین فربود
13
1347
ناصر حمصی
14
1348
ناصر حمصی / مرتضی حمصیان
15
1349
ناصر حمصی
16
1350
خسرو شیخ هرندی
17
1351
کامران شیرازی
18
1352 تا 59
مهرشاد شریف
24
1369
خسرو شیخ هرندی
25
1370
هادی مومنی
26
1371
حسین آریانژاد
27
1372
هادی مومنی
28
1373
اسماعیل صفرزاده
29
1374
حسین آریانژاد
30
1375
محمد دلجو
31
1376
احسان قائم مقامی
32
1377
حسن عباسی فر
33
1378
احسان قائم مقامی
34
1379
احسان قائم مقامی
35
1380
الشن مرادی ابدی
36
1381
احسان قائم مقامی
37
1382
محسن قربانی
38
1383
احسان قائم مقامی
39
1384
مرتضی محجوب
40
1385
احسان قائم مقامی
41
1386
احسان قائم مقامی
42
1387
مرتضی محجوب
43
1388
احسان قائم مقامی
44
1389
احسان قائم مقامی
45
1390
احسان قائم مقامی
46
1391
اصغر گلی زاده
47
1392
احسان قائم مقامی

ادامه نوشته

شطرنج برای مبتدیان

پیدایش شطرنج:

شطرنج براساس بررسي تاريخي، نخست در هندوستان پديد آمد و در آن زمان بازي آن بيانگر تدبير در نظام كيهاني بود و اين كه زندگي آدمي بر تدبير استوار است. پديدة شطرنج، از هندوستان به ايران آمد و در دربار ساسانيان جايگاه ويژه‌اي گرفت و از آن جا در سطح زندگي توده‌هاي مردم گسترش يافت. بالاخره, تاريخچه شطرنج به درستي معلوم نيست و اختراع آن را به يونانيان, روميان, بابليها, سكاها, مصريان, يهوديان, ايرانيان, چينيها و اعراب نسبت داده اند. آنچه كه امروز مقبول است اين كه شطرنج, در اصل, هندي بوده و از آن جا به ايران آمده و از ايران به اعراب منتقل شده و از آن جا به اروپا رفته است. منشأ شطرنج را بازي (چترنگه) دانسته اند كه هنوز هم در هند معمول است. اين بازي در روزگار نخست پيدايش، به عنوان وسيله تفريح و سرگرمي مطرح بود، ليكن در سير تاريخ از آن در (قمار) بازي استفاده شد، تا آن‌جا كه كاربردي جز (قمار) نداشت. از دربار ساسانيان و جامعه ايران، به دربار حاكمان و جامعه اسلامي عرب منتقل شد و هم‌پاي رقص و باده و غنا، رواج يافت.

جامعه اسلامي، در ابتداي ورود شطرنج، آن را به عنوان فرهنگ مجوس و ويژه آن مي‌شناخت و در نزد مردمان، شطرنج، كاربردي جز قمار و وسيله سرگرمي پادشاهان نداشت و قمار بازي، تنها استفاده‌اي بود كه از آن مي‌شد و در كتاب‌هاي فقهي و تاريخي از شطرنج، به عنوان وسيله قمار ياد شده است. در روزگاري از سرزمين‌هاي عربي، به اروپا انتقال يافت و در آن‌جا نيز، كاربرد آن قمار بود.

 

ادامه نوشته

شطرنج در فرهنگ ایران

      خصوصیات شطرنج با نظام اجتماعی ایرانیان دوران ساسانی و پیش از آن هماهنگی جالبی دارد، از جمله روح سلحشوری و به ویژه ترتیب آرایش سپاهیان به دو رده پیاده نظام در جلو و سواران مرکب از اسب، فیل و ارابه در عقب آن.  مهم تر از آن اهمیتی خاص قائل شدن برای شاه بود،  که در واقع شاه همه چیز در فر و شکوه او خلاصه می شده است.  بنابر این با توجه به آنچه گفته شد و با جمع بندی عواملی که شرح آن ها گذشت یعنی با در نظر گرفتن قدمت بیشتر اسناد تاریخی ایران،  تحلیل اصطلاح های علم شطرنج بر پایه اصول دانش زبان شناسی و هماهنگی شطرنج با فرهنگ اجتماعی ایران،  می توان پذیرفت که این هنر،  چنانکه امروز متداول و مطلوب جهانیان می باشد،  فن تکامل یافته ای با سابقه ای دو هزار ساله است،  که بدون تردید از ایران سر برآورده است،  به شهادت اسناد تاریخی ایرانیان در دوران پیش از اسلام برای پایه گذاری شطرنج گام های اساسی بر داشته اند.  بعد از اسلام تا قرن 16 م،  ایرانیان در گسترش شطرنج تلاشی پر ارج داشته اند،  و بعد از آن نیز همانند سایر علوم و فنون به عنوان هدیه ای نفیس و پر بها،  تقدیم جهان غرب شده است.

تاریخچه شطرنج در ایران باستان

در کارنامه اردشیر بابکان نوشته شده‌است که این بازی یکی از دستاوردهای فرهنگی اردشیر بابکان )بنیادگذار امپراتوری ساسانیان) بوده‌است اما در حدود سال ۶۰۰ میلادی، ۳ متن به زبان پارسی میانه(زبان پهلوی) نوشته‌شد که ادعا می‌کند بازی چَترَنگ را هند به دربار ایران معرفی‌کرد و اسیران ایرانی باید این بازی را یاد می‌گرفتند. برخی از زبان‌شناسان ثابت کرده‌اند که واژهٔ چترنگ در زبان پارسی میانه از واژهٔ چاتورانگا در زبان سانسکریت ریشه گرفته‌است.هندیان سفیری را نزد خسرو انوشیروان(فرمانروایی در ۵۷۹–۵۳۱ پس از میلاد) که یکی از امپراتورهای ساسانی و فرمانروایان ایران بود، فرستادند. در آن زمان، ساسانیان بر ایران کنونی، عراق، افغانستان و آسیای مرکزی فرمان می‌راندند. سفیر هندی پیشکش‌هایی را به همراه شطرنج به خسرو ارائه‌داد. با ازدواج خسروپرویز و دختر امپراتور موریس(امپراتوربیزانس)شطرنج به روم شرقی رسید. شطرنج در همان سال‌ها به یونان نیز رسید. در سال ۶۴۴، ارتش‌های اسلام امپراتوری ساسانی را برچیدند و ایران را تصرف‌کردند و واژهٔ شطرنج جایگزین واژهٔ چترنگ شد. از آن پس، شطرنج وارد اسلام شد.